Oyun Terapisi ile Yas Sürecinde Çocuklara Destek: İyileşen Kalp Etkinliği

Samsun’da çalışan bir psikolog olarak oyun terapisinde en sık kullandığım çalışmalardan biri, kayıp ve ayrılık yaşayan çocuklarla uygulanan “iyileşen kalp” etkinliğidir. Çocuklar için ölüm, boşanma, taşınma gibi kayıplar çoğu zaman soyut ve anlaşılması güç süreçlerdir. Oyun terapisi, bu zor duyguları somutlaştırarak çocuğun yaşadığı acıyı ifade edebilmesine ve yavaş yavaş iyileşme yoluna girebilmesine yardımcı olur.

İyileşen kalp etkinliği, çocukların duygularını dışsallaştırmalarına, yani “içinde olanı” gözle görülür bir hale getirmelerine imkân tanır. Böylece çocuk hem kendi duygusunu daha iyi fark eder hem de terapist ve ebeveynler bu duyguyu daha net anlayabilir. Aynı çalışma, uygun şekilde uyarlanarak ergen ve yetişkin danışanlarla ya da grup ve aile terapisi süreçlerinde de kullanılabilir.

İhtiyacımız Olan Malzemeler

İyileşen kalp etkinliği için yalnızca birkaç basit malzeme yeterlidir: Kırmızı kartondan kesilmiş bir kalp ve birkaç adet yara bandı. Çocuk danışanlarda genellikle önceden hazırlanmış bir kalp kullanmak süreci kolaylaştırır. Yetişkin ve ergen danışanlarda ise kişinin kendi istediği renkte ve şekilde bir kalp çizmesi ya da kesmesi, duygusal süreci daha kişisel ve anlamlı hale getirebilir.

Oyun Terapisinde İyileşen Kalp Etkinliği Nasıl Uygulanır?

Seansa başlamadan önce danışanın yaşına, gelişim düzeyine ve yaşadığı kaybın niteliğine uygun bir dille kısa bir açıklama yapılır. Küçük bir çocukla çalışırken, kalbin acımasını ve incinmesini anlatan, yumuşak ve anlaşılır cümleler kullanmak önemlidir.

Örneğin:

“Anneni/babanı/arkadaşını kaybettikten sonra vücudunda birçok farklı duygu yaşamış olabilirsin. Kalbin acımış, incinmiş olabilir. Onu kaybettiğini öğrendikten sonra kalbin nasıl hissetti? Bunu bu kâğıttan kalp üzerinde gösterebilir misin? Belki kalbin farklı şekillere girmiştir, değişik yerlerinden yırtılmış olabilir. Mesela şöyle…”

Bu aşamada terapist, kâğıt kalp üzerinde hafif yırtmalar, katlamalar ya da bükmeler yaparak çocuğa neler yapabileceğini somut olarak gösterir. Ardından kalbi çocuğa verir ve çocuğun kendi duygusuna göre kalbi yırtmasına, katlamasına ya da buruşturmasına alan tanır. Çocuk bu işlemleri yaparken, çoğu zaman duygularını sözel olarak da dile getirmeye başlar.

Örneğin:

“Üzgünüm, çünkü babam bu yaz bizimle birlikte tatile gelemeyecek.”
“Üzgünüm, çünkü bir daha birlikte parkta oynayamayacağız.”

Bu cümleler, çocuğun kaybın ardından neleri özlediğini ve hangi alanlarda zorlandığını gösteren önemli ipuçlarıdır.

Çocuğun Kaynaklarını ve Destek Sistemini Keşfetmek

Kalp yırtıldıktan, katlandıktan ya da şekil değiştirdikten sonra devreye yara bantları girer. Yara bandı, çocuklar için güçlü bir metafordur; incindikten sonra iyileşmeyi, korunmayı ve özen gösterilmeyi temsil eder. Çocuğa birkaç yara bandı verilir ve “Bu kalbi nasıl onarmak istersin?” diye sorulur.

Çocuk kalbin yırtık yerlerini yara bantlarıyla kapatırken, her bir yara bandının ne anlama geldiği üzerine konuşulur. Böylece çocuğun hayatındaki destek kaynaklarını birlikte keşfedebiliriz:

“Annemle ve kardeşlerimle vakit geçiriyorum.”
“Dedemlere gidiyoruz.”
“Yakın bir arkadaşım var, onunla oyun oynuyorum.”

Bu ifadeler, çocuğun sosyal destek sistemini yani kimlerle birlikte iyi hissettiğini, hangi aktivitelerin onu rahatlattığını ortaya koyar. Gerek Samsun’da bireysel danışmanlıkta, gerekse aile danışmanlığında, bu kaynakları görünür kılmak hem çocuk hem de ebeveyn için çok kıymetlidir.

Etkinliğin sonunda, yırtılıp yara bantlarıyla onarılmış kalbi birlikte değerlendiririz. Verilen temel mesaj şudur: Kalp eskisi gibi görünmese de iyileşebilir. Yaralar tamamen silinmeyebilir, ama zamanla kabuk bağlar, korunur ve daha dayanıklı hale gelir.

Aile Terapisinde İyileşen Kalp Etkinliği

Bu çalışma yalnızca bireysel çocuk terapisi ile sınırlı değildir. Aile terapisi sürecinde de her aile bireyinin bir kalp çizmesi ve bu kalp üzerinden kendi duygularını ifade etmesi çok etkili olabilir. Özellikle kayıp, boşanma, hastalık, ani taşınma gibi aileyi bir bütün olarak etkileyen durumlarda, herkesin “kendi kalbini” anlatması aile içi iletişimi güçlendirir.

Her bir aile üyesi, kalbini yırtıp ardından yara bantlarıyla onarırken şu sorulara yanıt arar:

“Bu süreçte seni en çok ne incitti?”
“Şu anda sana en çok ne iyi geliyor?”
“Kalbinin iyileşmesine kimler, neler yardım ediyor?”

Bu paylaşımların ardından, aile bireyleri birbirlerinin acısını ve desteğe ihtiyaç duydukları noktaları daha iyi fark eder. Aynı zamanda herkes, kendi kişisel iyileşme kaynaklarını (aile desteği, arkadaşlık ilişkileri, inanç sistemi, hobiler gibi) keşfeder ve dile getirir.

Vaka Örneği: Çocuğun Kayıpla Başa Çıkma Süreci

Bu etkinliği uygulayan bir meslektaşım, babasını kaybetmiş üçüncü sınıf öğrencisi bir danışanıyla yaşadığı deneyimi şöyle aktarıyor: Seansa “Babanı kaybettiğinde vücudunun bir yeri çok acımış, incinmiş olabilir. Sence neresi?” diyerek başlamış. Çocuk önce emin olamamış, sonra “Kalbim” diyerek kâğıttan kalpten küçük bir parça koparmış. Bir süre sonra iki yara bandı ile kalbini onarmış ve birinin üzerine “ailem”, diğerinin üzerine “yakınlarım” yazmış. Seansın sonunda bu kalbi odasına asmak istediğini söylemiş.

Bu örnek, çocuğun hem kaybı fark edip ifade edebildiğini hem de yalnız olmadığını, destek görebildiğini hissettiğini gösterir. Daha büyük bir kâğıt kullanmak da çocuğun daha fazla kaynak keşfetmesine ve duygusunu geniş bir alanda ifade etmesine yardımcı olabilir.

Samsun’da Oyun Terapisi ve Profesyonel Destek

Çocuklar yas, kayıp, boşanma ya da travmatik yaşam olayları ile karşılaştığında, duygularını söze dökmekte zorlanabilir. Oyun terapisi, çocuğun doğal iletişim dili olan oyunu kullanarak bu süreci daha güvenli ve anlaşılır hale getirir. İyileşen kalp etkinliği ise bu çalışmalardan sadece biridir; hedef, çocuğun kendini ifade edebilmesi, anlaşılmış hissetmesi ve adım adım iyileşme sürecine girebilmesidir.

Samsun’da bir psikolog olarak, çocuğunuzun yas sürecinde profesyonel destek almak isterseniz, oyun terapisi ve çocuk odaklı çalışmalarla yanınızda olabilirim. Değerlendirme sürecinde çocuğun ihtiyaçlarına ve ailenin dinamiğine uygun bir terapi planı hazırlanır ve süreç boyunca hem çocuk hem de ebeveynler desteklenir.